De hagedissen, een familie die uit ongeveer 3700 soorten bestaat, vormt de
grootste groep reptielen. Hagedissen komen overal voor uitgezonderd het hoge
Noorden en de open zee. De grootste in de soort is de komodovaraan en de
kleinste is de gekko. Deze laatste meet 3,5 cm. Een typische hagedis is de
leguaan. Hij heeft een slank lichaam, een lange staart, gespleten tong,
poten aan de zijkant van zijn lichaam en vijftenige voeten. Sommige soorten
hagedissen hebben helemaal geen poten. Ze zijn aangepast aan hun gravend en
onderaards bestaan. Denk maar aan de hazelworm die meer lijkt op een slang
dan op een hagedis. Net zoals alle reptielen leggen hagedissen eieren. Deze
worden in de grond begraven of onder rotsen verstopt totdat de jongen
uitkomen.
Om hun lichaam warm en actief te houden zijn hagedissen afhankelijk van de
temperatuur van hun omgeving. Daarom brengen ze veel tijd door met
zonnebaden. Zo slorpen ze de warmte op als voorbereiding op latere
activiteiten. Wanneer 's nachts de temperatuur daalt worden ze traag en
sloom.
Veel hagedissen hebben de kleur van hun omgeving. Zo zijn hagedissen die in
bomen leven groen gekleurd. Woestijnhagedissen zijn dan weer bruin of
zandkleurig.
Identiteitskaart
Zoals alle reptielen hebben hagedissen een geschubde huid en een uitstekend
zicht. Dank zij hun gehooropening achteraan de kop kunnen ze horen. De
uitgestrekte klauwen zorgen voor een goed evenwicht.
Net zoals de armen van een zeester, kan een afgevallen staart van een
hagedis weer aangroeien. Het is een uitstekend verdedigingsmiddel. Als een
hagedis door een vijand bij de staart gegrepen wordt laat hij deze gewoon
vallen en kan zo ontsnappen. De wervels in de staart hebben inkepingen,
waardoor de staart gemakkelijk kan afbreken. Het afgebroken deel kronkelt
nog een paar minuten en brengt de vijand in verwarring, terwijl de hagedis
wegrent. Na acht maanden is de staart weer aangegroeid.
|
Komodovaraan |
|
 |
De reus en de dwerg
De reus onder de hagedissen is de komodovaraan. Deze hagedis kan een lengte
van 3 m bereiken. Hij leeft van dode dieren en vangt ook herten, varkens en
wilde zwijnen. Komodovaranen leven op het eiland Komodo en anderen eilanden
ten oosten van Java.
De kleinste hagedis is de gekko. Gekko's hebben aan de onderkant van hun
tenen kleine haakjes. Hiermee kunnen ze zich aan gladde oppervlakken
vasthechten. De meeste soorten hebben ook nog een klauw aan elke teen.
Hierdoor halen ze zeer hoge snelheden wanneer ze tegen een muur op rennen.
Giftige soorten
Slechts twee hagedissen zijn giftig: het gilamonster en de korsthagedis.
Beiden leven in het zuiden van Noord-Amerika.